Tuesday, May 30, 2006

Cape Verde Islands: books on its history

So, what's the plan for these books? As I got interested in the history of the Cape Verde Islands, I saw that the books I wanted to read did not exist, or were not available, or out-of-print, ... Looking a bit further and with the availability of all sorts of information on the internet, I think there is a lot worth publishing in book form. A book has the advantage to be read and taken anywhere and it is not as tiring as reading from a computer screen - reading a book gives you more time to absord its contents. Thus, I decided to (re)publish in book form all the material worth it I can lay my hands on. Of course, you cannot just publish other persons stuff. Basically, the material should be free of copyrights, or the owner should grant them to me for publication. The material in the first book (Cape Verde Islands: Historical Visits) is free of copyrights (Project Gutenberg) and granted for one chapter (University of Michigan Making of America). Publishing these books via Lulu.com enables me to keep everything in my own hands. I can fully determine the contents of the book, its layout, cover, binding, pricing, availability. Further publications 1. Historical Visits [PUBLISHED] 2. Jesuit Documents: texts assembled by Da Mota, and translated by P.E.H. Hair (available here: http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/AfricaFocus/AfricaFocus-idx?id=AfricaFocus.Jesuit01) 3. Black and White Make Brown, by Archibald Lyall, 1938 (out-of-print) Potentially: # Several books of Senna Barcelos (Portuguese) # 'Sailing Letters': Dutch letters which were taken as loot by English pirates Feedback If you have hints on copyrights of the mentioned material, or other material you would like to see published, please contact me: andreas[at]heuijerjans.net.

Saturday, April 22, 2006

"1. Cape Verde Islands: Historical Visits" published

1. Cape Verde Islands: Historical Visits

The accounts I collected are now bundled in a book: Description When I visited Santiago the first time in 2002, I had already read some travel guides and was interested to see all the beautiful places. After I did see many of these places and met many of its people, I became more and more interested in Cape Verde's special history.

The Portuguese discovered the islands in 1460 and they were almost immediately colonized. From then on a particular mixing of people from West-Africa and Europe were the continuous ingredients of Cape Verde's culture.

The Forgotten Islands, as they are sometimes called now, were historically relevant as a part of the stage when West Europe globally expanded. All of the famous discoverers and navigators took a hold on the Cape Verde Islands: in the early period south west Santiago (Ribeira Grande, Praia) was mostly the place to take fresh water and provisions. Later, in the 19th and early 20th century, Porto Grande (Mindelo) of St. Vicente became an important stop, after the English created a large coal depot for their steam ship industry there.

My personal interest is in re-experiencing the historical development of Cape Verde's culture. A fine way for me to do this, is by reading primary accounts, accounts of people who tell directly from their own experiences. I would like to share with you a dozen of these accounts of famous and unknown travelers to the Cape Verde Islands, which stretch out over the period from 1498 to 1855.

Accounts of: Christopher Columbus, Francis Drake, William Dampier, James Cook, Mungo Park, Joseph Corry, James Holman, Frederick Marryat, Charles Darwin, Edward Wilson Landor, Horatio Bridge, Charles W. Thomas. Hard cover Paperback

Sunday, March 05, 2006

Bezoek aan Lissabon 23 feb t/m 2 mrt 2006

Korte impressie van een weekje Lissabon - een erg mooie stad met een perfecte mix van klassiek en modern: Lissabon

Saturday, January 14, 2006

Gaten in de evolutie (NRC)

In de NRC van 31-12-2005 een artikel over enkele Gaten in de evolutie. Op 7 januari werden enkele brieven (NRC, 07-01-2006) gepubliceerd. Hier mijn reactie (NRC, 21-01-2006) op een van die brieven:

P.J. Stolk schrijft in zijn brief het volgende: "Maar hebben we werkelijk alleen maar de keus tussen toeval en plan?" Ja, zou ik zeggen: evolutie is het antwoord. Stolk maakt nl. de veelgemaakte fout evolutie gelijk te stellen aan toeval. Deze mythe - dat evolutie niet meer is dan toeval - is erg hardnekkig en fout. Evolutie is de combinatie van cumulatieve toevallige mutaties én (wat Darwin noemt) natuurlijke selectie. Om een idee van een antwoord te krijgen zou Stolk Richard Dawkins' Climbing Mount Improbable kunnen lezen. Voor een beter begrip zou het in ieder geval helpen als we de mythen ontzenuwen, maar zoals John F. Kennedy al zei "The enemy of truth is not the lie deliberate, it’s the myth repeated".

Andreas Heuijerjans

Venlo

De familienaam 'Heuijerjans'

De familienaam Heuijerjans is een naam die sinds het midden van de 18e eeuw voorkomt in m.n. Limburg. Genealogisch onderzoek (geinitieerd en meeste werk verzet door mijn oom Teun; verder hebben mijn oom Jan en mijn vader Cor hier ook aan bijgedragen), heeft de volgende resultaten opgeleverd:



- er zijn veel schrijfvarianten: Heuijerjans, dat schrijf je zo: h[e][u][i|j|ij|y]er(j|m)an[s] - verspreiding is vooral in Midden- en Zuid-Limburg en oostelijk Noord-Brabant - verspreiding bij volkstelling 1947 (Meertens Instituut) - herkomst van de naam is onduidelijk
- de naamdragers in 18e en 19e eeuw waren wevers en boeren, en woonden in Heythuysen - alle naamdragers lijken af te stammen van Willem Heuijerjans (ovl.1795) - stamboom

(http://www.heuijerjans.net/Heui.html) Andreas Heuijerjans

Friday, January 13, 2006

In Memorian: Cor Heuijerjans (1936-2005)

In memorian voor mijn vader (C.G.W. Heuijerjans), die 11 april vorig jaar is overleden:

Pap (1936-2005)

Andreas Heuijerjans

Monday, January 02, 2006

Nationale Inburgering Test 2005

Vorige week woensdag (28 dec 2005) werd voor het eerst de Nationale Inburgering Test uitgezonden (Teleac/NOT). Deze test is gebaseerd op het officiele inburgeringsexamen ('wat inburgeraars moeten weten'), en mede opgesteld door de makers hiervan. De test bestaat uit 36 vragen - om te slagen moet je minimaal 29 vragen goed hebben (een '80% score'). In de studio waren, naast enkele prominenten, 6 groepen:
- 'Vluchtelingenwerkers'
- 'Oranjegezinden'
- 'Antillianen'
- 'Zeeuwen'
- 'Afhaal Chinezen'
- 'Toekomstige vakmensen'
De uitslag was voor mij verrassend: de gemiddelden van de mensen thuis, de gemiddelden van elk van de 6 groepen en alle prominenten waren te laag om te slagen voor de toets! Dus zelfs 'zware autochtonen' als de 'Zeeuwen' en 'Oranjegezinden' haalden gemiddeld niet de norm.

Een aardige kanttekening bij deze test werd geplaatst door Victoria Koblenko, een van de bekende Nederlanders: moet je nou weten dat vuurwerk in Nederland is ontstaan om boze geesten te verdrijven, of moet je weten dat de meeste Nederlanders denken dat de Chinezen het vuurwerk hier geintroduceerd hebben?

Om in aanmerking te komen voor een Nederlands paspoort, moet je de inburgeringscursus binnen 1 jaar op niveau 2 afronden (hetgeen mijn partner net niet lukte: ze haalde dit resultaat 2 maanden te laat), of je moet het veel uitgebreidere inburgeringsexamen maken. Volgens mij mogen degenen die de lat zo hoog durven leggen voor nieuwe Nederlanders zich wel eens afvragen met welk recht ze dit menen te doen. Dit is voor veel te veel mensen een onneembare horde. Autochtone Nederlanders zouden deze test vlekkeloos moeten kunnen maken - bovenstaande uitslag bewijst dat dat niet het geval is. Ook als geboren/getogen Nederlander, met universitaire opleiding, kwam ik niet verder dan 32 goede antwoorden. Hoewel ik de doelstelling zoals die meestal wordt verwoord onderschrijf, is deze 'implementatie' van de doelstelling buiten alle proporties, en een illustratie van de verdampte Nederlandse tolerantie.

Wednesday, December 28, 2005

'kabeljauw' vs 'bacalhau'

Toen Leonor eens vis aan het bereiden was en ik haar vroeg welke vis dat was, antwoordde ze mij dat het 'bacalhau' was. Ik zei dat ze zich vergiste en 'kabeljauw' bedoelde. Maar volgens haar was het in het Portugees 'bacalhau'. Het etymologisch woordenboek biedt enige opheldering:

"kabeljauw mnl. cabellau (1272), cabbeliau, cablau, reeds 12e e. in de gelatiniseerde vorm cabellauwus. Kan dus niet met metathesis van bak- tot kab- ontstaan zijn uit sp. bacalao (> bask. bakallao), dat pas 1519 is opgetekend. Sommigen denken aan ontlening uit gasc. cabilhau, een afl. van cap 'kop'."

Hier een volledigere beschrijving (www.etymologie.nl): kabeljauw zn. ‘schelvisachtige vis (Gadus morrhua)’ categorie: leenwoord Onl. cabillaw ‘kabeljauw’, gelatiniseerd in De piscibus, de cabillawis schelviscis de pladisis ‘over vissen, kabeljauwen, schelvissen en schollen’ [12e eeuw; GN] en centum cabellauwi ‘honderd kabeljauwen’ [1163; Du Cange]; mnl. cabelliau, als toenaam van bijv. Oliuerus dictus cabelliau ‘Olivier, genaamd kabeljauw’ [1272; CG I, 223], van snoeken ende cabbeliauwe ‘van snoeken en kabeljauwen’ [1286; CG I, 1183], een tonne kabeljaus ‘een ton (inhoudsmaat) kabeljauw’ [14e eeuw; MNW tonne]. Daarnaast verouderde vormen als vnnl. bakkelauw ‘bij Groenland gevangen kabeljauw’ [1681; WNT], bakkeljau ‘id.’ [1685; WNT].

Herkomst omstreden. Min of meer gelijkluidende woorden zijn over geheel continentaal West-Europa verspreid. Oude woorden met cab- zijn Nederlands kabeljauw en Frans cabillaud ‘(verse) kabeljauw’ (naast algemener morue), Oudfrans cabellau [ca. 1250; Rey], cabillau [1278; Rey]. Middelnederduits kabelaw, Hoogduits Kabeljau ‘kabeljauw’, Deens kabeliau en Zweeds kabeljo ‘gedroogde kabeljauw’ (naast algemener torsk) zijn wrsch. ontleningen. Woorden met baca- zijn oorspr. zuidelijk en betekenen alle ‘gezouten en gedroogde kabeljauw’: Spaans bacalao, Catalaans bacallá, Portugees bacalhau (waaruit Surinaams-Nederlands bakeljauw), Provençaals bacalau, Italiaans baccalá, Baskisch bakallao, bakailo, makailo, vormen die geen van alle vóór 1500 geattesteerd zijn.

Frans cabillaud zou zijn gevormd uit Latijn caput (genitief capitis) ‘hoofd’, verwant met hoofd (en zie kaap), en een afleiding van latus ‘breed’, dus oorspr. ‘dikkop’, waarmee een zeevis werd aangeduid, niet noodzakelijk de kabeljauw. Dezelfde Latijnse wortel verschijnt in de reeds klassiek-Latijnse visnaam capito ‘dikkop, harder’, Neolatijn capito ‘kabeljauw’ [1565–73; OED codfish], en Neolatijn capitosus ‘schelvis’ [1573; Thes.]. De Romaanse vormen met baca- kunnen zijn afgeleid van Laatlatijn *bacallanus, een verkleinwoord van baculus ‘stok, staafje’, zie bacil, naar de langwerpige vorm van de visdelen zoals die worden verhandeld na zouting en droging.

Meestal wordt aangenomen dat de ene groep woorden door ontlening, metathese en volksetymologie uit de andere groep is ontstaan, waarbij aan het Baskisch een brugfunctie wordt toegewezen: het ligt geografisch centraal t.o.v. beide groepen woorden en de Basken speelden in de 16e eeuw een grote rol in de vangst en handel van kabeljauw uit de wateren tussen Canada en Groenland. Welke groep woorden oorspronkelijk is, de Germaans-Franse of de Zuid-Romaanse, is omstreden. Zeer aannemelijk is echter de opvatting van Sayers (2002), die de overeenkomsten tussen beide woordgroepen aan toeval wijt en juist de verschillen benadrukt. De zuidelijke woorden met baca- sloegen oorspr. altijd op kabeljauw uit Canadese en Groenlandse wateren en hebben in de Romaanse talen uitsluitend betrekking op de door zouting en droging geconserveerde vis. De noordelijke woorden met cabi- en cabe- duiden daarentegen de verse vis aan, die men op rekken door de wind laat drogen en dan stokvis noemt. Sayers accepteert beide hierboven genoemde etymologieën en schrijft de verspreiding van de baca-vormen toe aan de handelspositie van de Basken in de 16e eeuw.
Surinaams-Nederlands bakkeljauw ‘op zekere manier bereide (gedroogde) kabeljauw’ is ontleend aan Portugees bacalhau ‘(gedroogde) kabeljauw’ en is in het laatste kwart van de 20e eeuw met de Surinaamse keuken ook in Nederland bekend geworden. Literatuur: A. Kluyver (1927), ‘Over de woorden kabeljauw en bakeljauw’, in: Mededeelingen der Koninklijke Akademie van Wetenschappen, Afdeeling Letterkunde, A-63/7, 183–200; W. Sayers (2002), ‘Some Fishy Etymologies: Engels cod, Norse þorskr, Du. kabeljauw, Sp. bacalao’, in: Nowele 41, 17–30 Fries cognaat: kab(b)eljau

"Geluk is het einddoel"

In Intermediair van 22 december 2005 een gesprek met Richard Layard over zijn boek Happiness (NL: Waarom zijn we niet gelukkig?). Zijn inzichten spreken mij aan en zouden wat meer exposure kunnen gebruiken. Enkele citaten: 'Het probleem is alleen dat consumeren tot een collectieve verslaving is uitgegroeid. ... Mensen zouden er eens mee op moeten houden om altijd meteen naar het volgende doel te streven, in plaats van eerst te genieten van wat ze bereikt hebben.' Over 'geluk voor iedereen': 'Het was ook het centrale idee van de Verlichting.' Over geld: 'Het probleem is dat mensen alleen maar meer geld willen omdat ze meer willen verdienen dan anderen. ... studenten op Harvard gevraagd werd wat ze liever wilden: zelf 50k$ verdienen bij een gemiddeld inkomen van 25k$, of zelf 100k$ verdienen bij een gemiddeld inkomen van 250k$. De meeste studenten kozen voor de eerste mogelijkheid.' Over onderwijs: '... kinderen weer te leren genieten van dingen die niets kosten. Zoals schaken, of bestuderen hoeveel soorten vogels er zijn.' 'Het gaat niet om hoe gelukkig mensen zijn, maar om hoe gelukkig ze denken dat ze moeten zijn. Zodra mensen het idee hebben dat ze zichzelf tekortdoen met hun huidige partner, nemen ze een andere.' 'De televisie bv. heeft heel veel kwaad gedaan. We hebben echt minder contact met ellkaar, omdat we zo ontzettend veel tv kijken. ... Al veertig jaar wordt er getwist over het verband tussen geweld op tv en geweld in het echte leven. Voor mij zijn de aanwijzingen zo duidelijk als het maar kan.' Wat is het 'recept voor geluk': '... ervan uitgaan dat het glas halvol is, in plaats van halfleeg ...'.

Sunday, December 25, 2005

Nog meer familiefoto's: Jo&Eder, Eli&Dany, Sandro&Noemi&Edgar

Jo & Eder, Eli & Dany

De kinderen van Nhelas: Jo & Eder, en Eli & Dany.


Sandro & Noemi & Edgar

De kinderen van Mafalda en Pedro: Sandro, Noemi en Edgar.

Horatio Bridge visits the Cape Verde Islands (1843)

1843: Horatio Bridge - Journal of an African Cruiser

With accounts of visits to Santiago, Sao Vicente and Sao Antao.

Saturday, December 24, 2005

Waarom nog steeds ziek na zoveel evolutie?

In NRC (26 nov 2005) betoogt prof. Randolph Nesse wat het nut is van neerslachtigheid. Volgens hem heeft neerslachtigheid een evolutionair voordeel: 'Pessimisme zorgt ervoor dat we geen energie verspillen'. Interessanter echter nog is zijn uitleg over waarom we nog steeds 'ziek' worden, na al die jaren van evolutie. De volgende redenen voert hij aan (in mijn eigen woorden):
  • onze omgeving verandert continue en we lopen steeds een beetje achter bij het aanpassen
  • andere organismen (denk aan virussen e.d.) ontwikkelen zich sneller dan wij
  • trade-offs: vele microsystemen houden elkaar in evenicht; soms raakt de balans echter een beetje verstoord
  • sommige ziekten zijn niet vatbaar voor het evolutionair selectiemechanisme (denk aan ziektes die zich pas op latere leeftijd openbaren)
  • sommig gedrag dat evolutionair nadelig lijkt (b.v. risicovol gedrag bij jonge mannen), heeft een evolutionair voordeel (nl. grotere aantrekkelijkheid bij vrouwen)
  • sommige pijnlijke zaken bezorgen ons een evolutionair voordeel (b.v. hoesten of overgeven)

Friday, December 16, 2005

William Dampier visits the Cape Verde Islands (1699)

1699: William Dampier - A Voyage to New Holland

William Dampier - A Voyage to New Holland (1699)

Family photo section added

Familiefoto's


Kinjo

Kinjo is het geadopteerde zoontje van mijn zus Micha. Hij is op 16 juni 2002 in Haiti geboren en in augustus 2003 naar Nederland gekomen.


Cidela

Cidela is het dochtertje van Leonor's broer Feu en Nieta; ze is in 2001 geboren in Kaapverdie.


Djalissa

Djalissa is het dochtertje van Leonor's zus Anete en Mario, geboren 31 januari 2003 in Rotterdam.

at www.heuijerjans.net. Andreas Heuijerjans

Sunday, December 04, 2005

Added: Books on Cape Verde section

Travel Guides

[G] Kapverdische Inseln, Rolf Osang, Dumont - 1999 (ISBN 3 7701 2676 9)

Cape Verde Islands - The Bradt Travel Guide, Irwin/Wilson, Bradt Publications - 1998 (ISBN 1 898323 73 9)


History

Cape Verde - Crioulo Colony to Independent Nation, Richard A. Lobban Jr., Westview Press - 1995 (ISBN 0 8133 3562 0)

Historical Dictionary of the Republic of Cape Verde, Richard Lobban/Marlene Lopes, Scarecrow Press - 1995 (ISBN 0 8108 2918 5)

Atlantic Islands - Madeira, the Azores, and the Cape Verdes in Seventeenth-Century Commerce and Navigation, T. Bentley Duncan, University of Chicago Press - 1971 (ISBN 0 226 87394 3)

[P] Cabo Verde - Formacao e Extincao de uma Sociedade Escravocrata (1460-1878), Antonio Carreira, Estudos e Ensaios - 2000

[P] Amilcar Cabral - sou um simples africano..., Fundacao Mario Soares - 2000 (ISBN 972 97147 3 8)

Pieter van den Broecke's - Journal of Voyages to Cape Verde, Guinea and Angola 1605-1612, Ed. J.D. La Fleur, Hakluyt Society - 2000 (ISBN 0 904180 68 9)


History (from 'Atlantic Islands...')

Black and White Make Brown, Archibald Lyall, London - 1938

[P] Santiago de Cabo Verde, Ilidio do Amaral, Lisbon - 1964

[P] Ilha do Fogo, Orlando Ribeiro, Lisbon - 1954

Observations upon the Windward Coast of Africa, Joseph Corry, London - 1807

[P] Estudos sobre as provincias ultramarinas, Joao de Andrade Corvo, Lisbon - 1833

[P] Corografia Cabo-Verdiana, Jose Conrado Carlos de Chelmicki, Lisbon - 1841

Journal of an African Cruiser, Horatio Bridge, London - 1845

[P] Diccionario geographico, Jose Maria de Sousa Monteiro, Lisbon - 1850

Adventures and Observations on the West Coast of Africa, Charles W. Thomas, New York - 1860

Six Years of a Traveller's Life in Western Africa, Francisco Travassos Valdez, London - 1861

West African Islands, Alfred B. Ellis, London - 1845

Voyages, William Dampier, London - 1729

[P] Subsidios para a historia de Cabo Verde e Guine, Cristiano Jose de Sena Barcelos, Lisbon/Coimbre - 1899-1913

[P] Monumenta Missionaria Africana: Africa Ocidental, Antonio Brasio, Lisbon - 1958-64

[P] Ultramar Portugues, vol. 2: Ilhas de Cabo Verde, Mendes Correa, Lisbon - 1954

[P] Cabo Verde, Guine, Sao Tome e Principe: Curso de extensao universitaria, ano lectivo de 1965-1966, Universidade Tecnica de Lisbon, Lisbon - 1965

[P] Relatorio do Governo Geral de Cabo Verde, Joao Cesario de Lacerda, Lisbon - 1901

[P] Subsidios para a historia da moeda em Cabo Verde, Alvaro Lereno, Lisbon - 1942

Study of Cape Verdean Literature, Norman Araujo, Chestnut Hill Mass. - 1966

[P] Aventura crioula, Manuel Ferreira, Lisbon - 1967


Various

Pa Nu Papia Kriolu, Manuel da Luz Goncalves/Lelia Lomba De Andrade, M & L Enterprises - 2004

A Fraction Of Me - Prose and Poetry or the New Century, Vasco R. A. Pires, 1st Books Library - 2003 (ISBN 1 4033 6655 1)

[NL] Guinee-Bissau en de Kaap Verdische Eilanden, Het Angola Comite - 1971

[NL] Sahel - Foto's van reizen naar Senegal, Mali, Opper-Volta en de Kaap Verdische Eilanden, Willem Diepraam, Novib - 1982 (ISBN 90 215 1069 3)

at www.heuijerjans.net. Andreas Heuijerjans